Monumentale Gebouwen
Diversen bijzondere monumenten sieren Gaasterland variërend van de Luchtwachttoren tot het Raadhuis, de trap- en halsgevels, monumentale boerderijen en landhuizen. Laat u meevoeren in de geschiedenis en bezoek de musea of maak een prachtige wandeling met gids.
- Museum Stedhûs Sleat www.museumsloten.nl Bezoekerscentrum Mar en Klif www.marenklif.nl Historisch wurkferbân www.historiegaasterland.nl
Museum Stedhûs Sleat
Het museum is gehuisvest in het voormalige stadhuis van Sloten,(1759). Het biedt een verrassende kijk op de stadsgeschiedenis van Sloten. Daarnaast is op zolder de collectie Laterna Magica te bewonderen. Peter Bonnet (1898-1979), oud-inwoner van Sloten, heeft tijdens zijn leven de mooiste toverlantaarncollectie bijeengebracht die Nederland rijk is.
Raadhuis Balk
In het jaar 1615 werd het Raadhuis gebouwd. Het is in Friesland het enige Recht- of Weerhuys, dat bewaard is gebleven uit die tijd. Het Raadhuis wordt tegenwoordig gebruikt voor het voltrekken van huwelijken, raadsvergaderingen en exposities.
Slot Rijs
In Rijs staan nog enkele villa's. De monumentale laan met statige eiken en beuken van het Rijsterbos herinnert aan een voornaam verleden. Hier stond vroeger slot Rijs. De contouren van het verdwenen slot zijn opnieuw aangegeven, de watergang is teruggebracht en de entree tot het slotterrein is in ere hersteld. Het klokje uit het slot is in 1984 opgehangen aan de linkerzijgevel van het Raadhuis in Balk.
Slot Meerenstein
Ten noordwesten van de Hervormde Kerk in Wijckel ligt het Van Coehoornbos, waar Menno van Coehoorn in 1678 de buitenplaats liet bouwen. Het adellijk buitenverblijf Meerenstein van Nederlands beroemdste vestingbouwer Menno Baron van Coehoorn is afgebroken in 1811. De mooie oprijlaan en het park zijn er nog steeds. In de Vaste Burcht kerk bevindt zich het Praalgraf van Menno baron Van Coehoorn.
Rinia state
Ten oosten van het dorp Oudemirdum is staat landhuis Rinia State uit 1843. De eerste bewoonster was Geertruida Wilhelmina Godarda Johanna Rinia van Nauta (weduwe Drieling). Zij was een dochter van Franciscus Rinia van Nauta, advocaat voor het Hof van Friesland, en Constantia Asuera van Avenhorn. Deze laatste erfde het buitengoed Avenhorn in de Schermer van haar vader. Het park is in de landschapsstijl aangelegd. Riniastate is niet geopend voor publiek.
Landhuis Kippenburg
Landhuis Kippenburg ligt aan het riviertje de Luts, het zuidelijkste deel van de elfsteden route. Jonkheer G. van Swinderen stichtte begin 19e eeuw een hoenderfokkerij en bouwde landhuis Kippenburg. Rond 1850 bleek de hoenderfokkerij niet rendabel te zijn. Jonkheer van Swinderen besloot toen om van het landhuis een herberg te maken. Dat is het gebleven tot 1985. Het is nog steeds in het bezit van een rechtstreekse afstammeling van de familie van Swinderen. Het totale landgoed (26 hectare)omvat naast het landhuis, een boerderij, een paardendekstation, landbouwgrond, historische lanen en bos. Tegenwoordig wordt Landhuis Kippenburg gebruikt als groepsaccommodatie.